
Hollands onderwijs in een koloniale samenleving
De Chinese ervaring in Indonesië 1900 - 1942Mevrouw dr. M.T.N. Govaars-Tjia
Het onderwerp van het boek Hollands onderwijs in een koloniale samenleving vormt in feite een soort brandpunt waar verschillende 'draden' in de Nederlands-Indische geschiedenis bij elkaar komen. Zoals mevrouw Govaars laat zien, hangt de geschiedenis van het gouvernements-onderwijs aan Chinezen ten nauwste samen met het beleid dat de overheid in de verschillende perioden ten aanzien van haar Chinese onderdanen wenste te hanteren, om redenen die vaak weinig met onderwijs van doen hadden. Deze beleidskwesties weerspiegelden – en hadden ook hun weerslag op – de ontwikkeling van een identiteitsbesef bij de Chinezen. Dit besef kon sterk variëren binnen de diverse sub-groepen van de Chinese bevolking met hun nogal verschillende sociaal-economische uitgangspunten. Behalve de houding van de overheid, speelden bij de ontwikkeling van dit identiteitsbesef ook de opkomst van het Chinees nationalisme in China, het aanhoudende respect voor de Confucianistische traditie en de moeilijke economische omstandigheden een rol.
Niet eerder werden over dit belangrijke hoofdstuk uit de Nederlands-Indische geschiedenis zoveel gegevens bijeengebracht en werd het geheel op zo'n heldere en toegankelijke wijze beschreven. Nieuw is de systematische behandeling van álle vormen van het gouvernementsonderwijs aan Chinezen: de Hollands-Chinese School van 1908, de Hollands-Chinese Kweekschool van 1917, de Maleis-Chinese School van 1927, en de Chinese Lagere School van eind jaren dertig. Nieuw is ook de analyse van het resinificatie-streven van de peranakans na de invoering van het Hollandse onderwijs, in het bijzonder met betrekking tot de Chinese taal. Tenslotte wordt in deze studie een verband gelegd tussen verslechterende economische omstandigheden en de opkomst van resinificatie-bewegingen, met name stromingen die het confucianistische identiteitsbesef moesten versterken.
Het boek is vlot geschreven, goed leesbaar en daardoor zeer toegankelijk voor ieder die belangstelling heeft voor het onderwerp. Het thema van het boek is ook bijzonder actueel, gezien de problemen waar we tegenwoordig ook in Nederland mee geconfronteerd worden op het gebied van integratie van culturele en etnische minderheden.
Eerste druk: november 1999
Tweede druk: november 2002
ISBN 90 76224 137, 300 pagina's, voorzien van illustraties, verkoopprijs € 29,50